Uzmanından okul öncesi diş kontrolü uyarısı

Çocuk Diş Hekimliği Uzmanı Prof. Dr. Arife Kaptan, yeni eğitim-öğretim yılı öncesinde çocukların diş kontrollerinin yaptırılması gerektiğini belirterek, diş ağrısının uyku düzeninden ders başarısına kadar birçok alanı etkileyebileceğini söyledi.
Yeni eğitim-öğretim yılı öncesinde çocuklarda ağız ve diş sağlığının önemine dikkat çeken Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Çocuk Diş Hekimliği Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Arife Kaptan, okullar açılmadan önce yapılacak diş kontrolüyle henüz belirti vermeyen çürük ve diğer ağız-diş problemlerinin erken dönemde tespit edilebileceğini söyledi. Diş ağrısının çocukların günlük yaşamının yanı sıra eğitim hayatını da olumsuz etkileyebileceğini belirten Kaptan, "Okullar açılmadan önce yapılacak bir diş kontrolü, henüz belirti vermeyen çürükleri ve diğer ağız-diş problemlerini erken fark etmemizi sağlar. Çünkü diş ağrısı yaşayan bir çocuk gece rahat uyuyamayabilir, ertesi gün derslerine odaklanmakta zorlanabilir ve hatta okula devamında aksaklıklar yaşayabilir. Bunun yanında özellikle ön dişlerde görülen belirgin çürükler, çocuğun gülümsemesini ve özgüvenini etkileyebilir; sosyal ortamda arkadaşları tarafından alay edilme veya akran zorbalığına maruz kalma riskini de artırabilir. Bu nedenle çocuklarımızın yeni eğitim yılına sağlıklı bir ağız ve rahat bir başlangıçla başlamaları çok önemli" dedi.
Süt dişleri geçici ancak görevleri önemli
Çocukların ilk diş hekimi kontrolünün ağrı veya çürük oluşması beklenmeden yapılması gerektiğini ifade eden Kaptan, ilk süt dişinin çıkmasının ardından en geç bir yaş civarında diş hekimi ziyaretinin gerçekleştirilmesini önerdi.
Süt dişlerinin nasıl olsa döküleceği düşüncesinin yanlış olduğunu belirten Kaptan, "Süt dişleri çocuğun beslenmesine ve konuşmasına yardımcı olur, aynı zamanda daimi dişler için yer tutar. Süt dişlerini erken kaybetmek, ileride daimi dişlerin sürmesinde ve diziliminde sorunlara yol açabilir. Yani süt dişleri geçici ama görevleri çok önemli" ifadelerini kullandı.
Şekerin miktarı kadar tüketim sıklığı da önemli
Çocukluk döneminde diş çürüklerinin sık görülebildiğini belirten Kaptan, "Çürük çocukluğun her döneminde görülebilir; özellikle süt dişlerinin bulunduğu okul öncesi dönemde oldukça sık karşılaşıyoruz. En önemli nedenler ise şekerli ve yapışkan gıdaların sık tüketilmesi, ağız bakımının yeterli olmaması ve düzenli diş hekimi kontrollerinin yapılmaması. Burada özellikle şunu vurgulamak isterim: Çürük açısından sadece tüketilen şeker miktarı değil, tüketim sıklığı da çok önemli" dedi.
Yeni eğitim döneminde beslenme çantalarının da diş sağlığı açısından önem taşıdığını ifade eden Kaptan, su, süt, peynir, yoğurt, meyve ve mümkünse şekersiz kuruyemişlerin tercih edilebileceğini, şekerli içecekler, şekerlemeler, çikolata, kek ve bisküvi gibi ürünlerin ise mümkün olduğunca sınırlandırılması gerektiğini söyledi.
Dişler günde en az iki kez fırçalanmalı
Çocukların dişlerini günde en az iki kez yaklaşık 2 dakika fırçalamasını öneren Kaptan, "Özellikle gece yatmadan önce yapılan fırçalama çok önemli. Küçük çocuklarda ise ailelerin fırçalamayı mutlaka takip etmesi gerekiyor. Diş fırçalama alışkanlığı belli bir yaşta değil, ilk dişin çıkmasıyla birlikte başlatılmalı. Çocuk kendi dişini fırçalamayı öğrenebilir ama küçük yaşlarda tek başına etkili bir temizlik yapmasını beklememeliyiz. Bu nedenle aile desteği uzun süre devam etmeli" diye konuştu.
Çocukların yaşına uygun florür içeren diş macunlarının tercih edilmesi gerektiğini belirten Kaptan, diş fırçalarının genel olarak 3 ila 6 ayda bir değiştirilmesini, kılları yıprandığında ise bu sürenin beklenmemesini tavsiye etti.
Diş hekimi korkusuna karşı ailelere uyarı
Çocukların diş hekiminden korkmaması için ailelerin kullandığı dilin önemli olduğuna dikkat çeken Kaptan, "Diş hekimiyle ilgili ‘canın acıyacak’, ‘iğne yapılacak’ gibi korkutucu ifadeler kullanılmamalı; bunun yerine yaşına uygun, olumlu ve sakin bir dille anlatım yapılmalı. Ayrıca ilk diş hekimi ziyaretini çocuğun dişi ağrıdığında ya da acil bir problem olduğunda yapmak yerine, herhangi bir şikayet yokken gerçekleştirmek çok daha doğru. Böylece çocuk, diş hekimini ağrı ve korkuyla değil, sağlığını koruyan bir hekim olarak tanımış olur" dedi.
Diş çürüklerinin yanı sıra diş travmaları, erken süt dişi kayıpları, dişlerin sürmesiyle ilgili problemler ve ortodontik sorunların da çocukluk döneminde görülebildiğini kaydeden Kaptan, düzenli kontrollerle bu problemlerin önemli bir bölümünün erken dönemde fark edilebileceğini belirtti.
Kaptan, "Diş sağlığında en önemli nokta, problem ortaya çıktıktan sonra tedavi etmekten çok, problem oluşmadan önlem almaktır. Düzenli diş fırçalama, sağlıklı beslenme ve rutin diş hekimi kontrollerini ihmal etmeyelim. Çocuklarımız yeni eğitim yılına sağlıklı bir ağız ve güzel bir gülümsemeyle başlasın" dedi.