13’üncü yüzyıldan kalma Kayı Mezarlığı tarihi dokusuna kavuştu

Haber Giriş Tarihi: 20.11.2026 11:07
Haber Güncellenme Tarihi: 20.11.2026 11:07
https://www.ttnturk.com/
Bitlis’in Ahlat ilçesinde 13’üncü yüzyıldan kalma tarihi Kayı (Kaya) Mezarlığı, çevre düzenleme ve duvar yapım çalışmalarıyla tarihi dokusuna kavuştu.
Türk devlet büyüklerinin mezar ve türbe yerlerinin tespitine yönelik çalışmalar kapsamında, Ahlat Müze Müdürlüğü başkanlığında 2024 yılında Kayı Alp Han’ın mezarının tespit edilmesine yönelik yüzey araştırmaları ve jeoradar taramaları gerçekleştirildi. Elde edilen veriler doğrultusunda Kayı (Kaya) Mezarlığı’nın yaklaşık bin metrekarelik alanında zemin tesviyesi yapılırken, 6 farklı noktada muhtelif ölçülerde sondaj kazıları gerçekleştirildi.
Mezarlıkta yürütülen sondaj, kazı ve temizlik çalışmaları sonucunda ortaya çıkarılan yazılı şahide parçası ile kemik analiz testlerinden elde edilen veriler, mezarlığın 13’üncü yüzyılın başlarından 18’inci yüzyılın sonlarına kadar aktif olarak kullanıldığını ortaya koydu.
Mezarlıkta bulunan ve milattan sonra 1228 tarihini veren mezar şahide parçasının, tarihi kaynaklarda belirtilen Kayı Boyu’nun Ahlat’a göç ettiği dönemle örtüşmesi dikkat çekti. Elde edilen bilimsel veriler, Kayı (Kaya) Mezarlığı’nın Kayı Boyu döneminden itibaren kullanılmaya başlanmış olabileceği ihtimalini güçlendirirken, halk arasında buranın Kayı Mezarlığı olarak bilinmesi de bu değerlendirmeyi destekleyen unsurlar arasında yer aldı.
Yapılan bilimsel araştırmalar ve tarihi veriler doğrultusunda, ecdat mirasının korunması ve mezarlığın hayvan baskısından kurtarılması amacıyla Ahlat Kaymakamlığı tarafından çevre düzenleme ve duvar yapım çalışmaları başlatıldı. Bu kapsamda 2025 yılında mezarlığın dereyle doğrudan bağlantılı olan doğu duvarı inşa edilerek alanın korunması sağlandı. 2026 yılında ise ilk olarak güney duvarı yapılan mezarlığın kuzey duvarı, tarihi dokusuna uygun şekilde Ahlat taşı kullanılarak tamamlandı. Mezarlığın giriş kapıları da Ahlat taşıyla ve Kayı tamgası işlenerek yapıldı. Böylece tarihi mezarlığın çevre düzenlemesi hem bölgenin mimari kimliğine hem de taşıdığı tarihi ve kültürel anlamına uygun bir görünüm kazandı.
Ahlat’ın köklü Türk tarihi ve kültürel mirasının önemli parçalarından biri olan Kayı (Kaya) Mezarlığı’nda gerçekleştirilen çalışmalarla, geçmişten günümüze ulaşan tarihi izlerin korunması ve gelecek nesillere aktarılması adına önemli bir adım atılmış oldu.